Sebze Üretimi

 

Sıcak İklim Sebzeleri (Yazlık Sebzeler) ;  

  • Ortalama sıcaklık değeri 15-30 oC  derece arasındaki aylarda yetişirler.
  • Sıcaklığın 10 oC derecenin altına inmesiyle gelişmeleri yavaşlar.
  • 0 oC derece civarına ve altına inmesiyle zarar görürler.
  • 30-35 oC  dereceye ye kadar yüksek sıcaklıktan zarar görmezler.

Ürünler ( Sıcak İklim Sebzeleri ) ;

Domates, Kavun, Fasulye, Biber, Karpuz, Bamya, Patlıcan, Hıyar, Tatlı mısır, Patates, Kabak, Semizotu, Tatlı Patates, Acur

Kışlık İklim Sebzeleri (Kışlık Sebzeler) ;

  • Ortalama sıcaklık değeri 15-25 oC derece  arasındaki aylarda yetişirler.
  • 20-25 oC dereceden yüksek sıcaklıktan hoşlanmazlar.
  • 4-7 oC  dereceye kadar olumsuz yönde etkilenmezler.
  • Soğuklara karşı toleranslıdırlar, 0 oC derecede donmazlar.

Ürünler ( Kışlık Sebzeler ) ;

Kuşkonmaz, Pırasa, Ispanak, Enginar, Sarımsak, Maydanoz, Kırmızı Pancar, Soğan, Tere, Havuç, Bezelye, Dereotu, Lahanalar ,Turp, Şalgam

Bahçe Sebzeciliği:

  • Küçük boyutludur (5-50 da).
  • Şehirlere yakın kurulular.
  • Taze tüketime yönelik (lokal pazarlara) üretim yapılır.
  • Üretilen sebze türü sayısı fazladır.
  • Emek ve sermaye yoğun çalışır.
  • Genellikle aile bireyleri çalışır (Bazen geçici işçi).
  • Kalıcı tesisler kurulur.
  • Mekanizasyon azdır.
  • Ekim nöbeti birbirini izler.
  • Toprak çok iyi değerlendirilir.
  • Örtüaltı tarımı da yapılabilir (Erkencilik sağlamasıyla).
  • Birim alana gelir ve verim çok yüksektir.

Tarla Sebzeciliği:

  • Geniş parsellerde yapılır (50-1000, 2000 da).
  • Yerleşim birimlerinden uzak çalışırlar.
  • Endüstriye veya uzak pazarlara (yurtdışı dâhil) üretim yapılır.
  • Yetiştirilen sebze türü azdır
  • İşgücü kullanımı en azdır.
  • Mekanizasyon oranı yüksektir.
  • Kalıcı tesis kurma ve pahalı yatırımdan kaçınılır.
  • Birim alana verim ve gelir düşüktür.
  • Üretim maliyeti düşüktür

Sera Sebzeciliği:

  • Kış aylarında sebze üretimi yapılır.
  • Yatırım sermayesi ve işletme giderleri yüksektir.
  • İleri teknoloji kullanılır.
  • İşgücü kullanımı yüksektir (Modern büyük işletmeler hariç).
  • Üretim maliyeti yüksektir.
  • Birim alandan çok yüksek gelir ve verim elde edilir.
  • İşletmeler küçüktür (0,5-10 da).

Toprak-Arazi

Yer ve Yöney: İşletme kuracağımız arazinin ekvatordan uzaklığı (enlemden), rakımı, denizden uzaklığı, engebesi nasıldır, engebeli ise eğimi nasıldır.

Enlemler: Bir yerin iklimine yaptığı etki nedeniyle önemlidir. Ekvator çevresinde ışık süresi fazladır. Ekvatordan uzaklaştıkça ışıklanma süresi değişir. Gün uzunluğu, bitkilerde vegetatif ve generatif gelişmesiyle ilişkilidir. Kuzeye doğru gidildikçe kışlık sebzeler yetiştirilebilir.

Denizden Yükseklik: Yükseldikçe ışıklanma artar. Yukarılara çıkıldıkça ultraviyole ışık artar. Her 167 m de 1 oC yada 100 m de 0,6 oC sıcaklık azalır.

Denizden Uzaklık: Su parçacıklarından uzaklaştıkça gece-gündüz sıcaklık farkı artar. Çünkü su geç ısınıp geç soğur

Arazi Yapısı: Dağlık, ova, düz, eğimli, engebeli oluşu yetiştiricilik için; fazla engebeli olmayan ova ve vadiler hem su kaynakları bakımından hem de hava nemi bakımından sebze yetiştiriciliği için idealdir.

Arazinin Eğimi: Düşük eğimli olması sulamayı kolaylaştırır. Eğimli arazide taban suyu seviyesi hareketlidir ve drenaj sorunu olmaz. % 1,5-2’ lik eğim istenen bir özelliktir. % 3’ ten sonrası istenmez, % 5’ ten fazla ise erozyon sorunu başlar, toprağı işleme güçleşir, toprağı koruma güçleşir. Böyle arazilerde teraslar yapılmalıdır.

Eğimin Yönü: Güneye doğru eğimli arazilerde güneş ışınları daha dik gelir, buda toprağın ısınmasında daha etkilidir.

Toprak Yapısı: Çimlenme için tohum çevresinde nemli ve karanlık ortam sağlar. Bitkinin tutunmasını, içinde bulunduğu su ve mineral maddelerden yararlanmasını sağlar. Sera yetiştiriciliğinde fazla rol oynamaz, çünkü serada toprak değişebilir. Toprağın derinliği, taban suyu seviyesi, tekstürü ve strüktürü, içindeki bileşikler, kimyasal özellikleri, tuzluluğu, besin maddesi miktarı, biyolojik özellikleri, zararlı ve yararlı organizmalar önemlidir. Toprak derinliğinin 60-100 cm olması, iyi drenajlı, süzek ve nemli topraklar sebze tarımı için uygundur.

EKİM NÖBETİ (ROTASYON=MÜNAVEBE)

Bir arazi parçası üzerinde yetiştirme yapılırken aynı yıl veya yıllar boyunca oraya getirilen ürünlerin arka arkaya sıralanışıdır.

Ekim Nöbetinin Yararları:

  • Topraktaki hastalık ve zararlı populasyonlarının artışı engellenir.
  • Yabancı ot sorununun kontrolüdür.
  • Topraktaki besin maddeleri veya organik maddeler daha ekonomik biçimde kullanılır.
  • Toprak suyundan daha iyi yararlanılır.
  • Birim alandan elde ettiğimiz biyolojik ve ekonomik ürün artar.
  • Toprak bozulmasının veya kaybının önüne geçilir.
  • İşletmelerdeki kaynaklardan, gerek alet-ekipman gerekse işgücünden daha iyi yararlanılır.

Paylaş